Theo OK9 thể thao xanh chín Hàn Quốc và châu Á, tiến trình đàm phán tái khởi động hội nghị 6 bên đã thực sự bắt đầu khi Mỹ và Hàn Quốc cùng lên tiếng "bật đèn xanh" cho tiến trình này trong chuyến thăm Seoul của Ngoại trưởng Mỹ Hillary Clinton vào cuối tuần trước. Tờ báo Hàn Quốc Dong-a Ilbo hôm 19/4 đã viết rằng "Mỹ và Hàn Quốc đang sẵn sàng cho đàm phán".
Trước đó, Bình Nhưỡng cũng đã phát đi tín hiệu đồng ý với đề nghị tái đàm phán 6 bên do Trung Quốc đề xuất. Bất chấp những căng thẳng gần đây trên bán đảo Triều Tiên, đây là những dấu hiệu đầy lạc quan mà giới quan sát quốc tế nhìn thấy được ở khu vực Đông Bắc Á kể từ sau thảm họa động đất sóng thần ở Nhật Bản.
Tia hy vọng mới cho tiến trình tái khởi động hội nghị 6 bên đã được nhen nhóm trong chuyến làm khách đến Bắc Kinh một cách âm thầm trong 6 ngày của Trưởng phái đoàn đàm phán CHDCND Triều Tiên Kim Kye-gwan vào thượng tuần tháng 4/2011. Tại đó, ông Kim đã có những cuộc họp quan trọng với ông Vũ Đại Vĩ - Đặc phái viên về Triều Tiên của Quốc vụ viện Trung Quốc.
Theo tờ Chosun Ilbo (Hàn Quốc), kết quả quan trọng nhất trong chuyến thăm Trung Quốc của ông Kim là việc Trung Quốc đưa ra đề xuất trọn gói dành cho tiến trình tái khởi động đàm phán 6 bên về giải trừ hạt nhân trên bán đảo Triều Tiên. Đề xuất này bao gồm 3 bước đàm phán: Bước một, hai miền Triều Triên sẽ ngồi lại với nhau trong một cuộc họp song phương liên Triều; bước hai là cuộc họp song phương Mỹ - Triều; và bước ba là mở lại hội nghị 6 bên bao gồm Mỹ, Nga, Trung Quốc, 2 miền Triều Tiên và Nhật Bản.
Điểm mới của tiến trình đàm phán lần này theo đề xuất của Trung Quốc là việc Hàn Quốc được chọn đóng vai trò "chủ xị" trong mọi cuộc họp, đàm phán giữa các bên. Có nhiều người lấy làm lạ, nhưng theo phân tích của giới chuyên môn thì điều này hoàn toàn phù hợp với thực tế hiện tại. Thông thường các cuộc hội nghị 6 bên từ trước đến nay đều do Trung Quốc hoặc Mỹ làm "chủ xị", nhưng lần này Hàn Quốc được "chỉ định" làm người dẫn dắt "cuộc chơi" vì một số lý do, trong đó lý do quan trọng nhất là Mỹ - Trung đều muốn Hàn Quốc thể hiện vai trò trách nhiệm hơn của mình trong việc tìm kiếm hòa bình trên bán đảo.
Như vậy, với việc cả 2 miền Triều Tiên và Mỹ đều gật đầu đồng ý đề xuất của Trung Quốc, bước đầu tiên của tiến trình đàm phán sẽ bắt đầu trong dịp cuối tuần này hoặc đầu tuần sau, theo Yonhap News. Cuộc gặp dự kiến lần này sẽ là lần đầu tiên 2 miền nói chuyện trực tiếp với nhau về vấn đề hạt nhân; cũng là cơ hội để 2 miền nỗ lực hàn gắn quan hệ, nối lại các hoạt động liên Triều bị gián đoạn từ sau vụ chìm tàu khu trục Cheonan tháng 3/2010.
Trong khi đó, thái độ của giới phân tích đối với diễn biến mới trên bán đảo Triều Tiên tạm thời "phân hai": Một bên là lạc quan tin tưởng vào những tiến bộ có thể đạt được trong thời gian tới một khi CHDCND Triều Tiên chấp nhận ngồi vào bàn đàm phán; và bên còn lại thì bi quan với những sự kiện nóng bỏng, đầy căng thẳng trên bán đảo Triều Tiên trong thời gian từ tháng 12/2008 đến nay và vì giữa 2 miền Triều Tiên còn nhiều chuyện "ân oán" gần đây chưa thể giải tỏa trong một vài cuộc nói chuyện.
Cho dù lạc quan hay bi quan thì bối cảnh đàm phán lần này đã đổi khác nhiều so với trước đây sau những gì đã xảy ra kể từ khi đàm phán 6 bên đổ vỡ từ tháng 12/2008. Giữa 2 miền Triều Tiên đã xảy ra một số sự việc căng thẳng, trong đó nghiêm trọng nhất là vụ chìm tàu khu trục Cheonan của Hàn Quốc ở gần vùng biển tranh chấp Hoàng Hải vào tháng 3/2010. Phía Hàn Quốc cáo buộc CHDCND Triều Tiên gây ra, nhưng không có đủ bằng chứng. Sau đó, đến tháng 11/2010, lại xảy ra vụ đấu pháo giữa 2 miền Triều Tiên trên đảo Yeonpyeong Hàn Quốc làm 4 người chết. Vụ đấu pháo nghiêm trọng đến mức thế giới tưởng chừng sắp sửa chứng kiến chiến tranh Triều Tiên tái diễn, nhưng cuối cùng mọi việc cũng êm xuôi sau khi lãnh đạo CHDCND Triều Tiên Kim Jong-il lên tiếng kêu gọi hòa giải. Ngoài ra, còn có hàng loạt những vụ đấu súng thường xuyên trên biển, bắt bớ ngư dân tàu cá của 2 bên do tranh chấp vùng biển chồng lấn,…
Trong khi đó, CHDCND Triều Tiên cũng đã cho thế giới thấy những tiến bộ đạt được trong chương trình hạt nhân của mình khi mời Giáo sư người Mỹ Siegfried Hecker (Đại học Stanford) đến tham quan một cơ sở làm giàu uranium vào tháng 11/2010, ngay trước khi xảy ra vụ đấu pháo.
Tổng thống Lee Myung-bak vốn theo đuổi chính sách cứng rắn đối với CHDCND Triều Tiên, thêm những vụ việc mà Seoul cho là "khiêu khích" này, càng khó lòng "nuốt trôi cục tức". Thế nhưng, việc đối xử với CHDCND Triều Tiên như thế nào là vấn đề không đơn thuần là chuyện của các nhà lãnh đạo ở Seoul mà đó còn là chuyện của người dân trên bán đảo Triều Tiên. Từ khi xảy ra vụ chìm tàu Cheonan rồi đến vụ đấu pháo trên đảo Yeonpyeong, Seoul luôn lên tiếng đòi Bình Nhưỡng phải "xin lỗi" thì mới chịu bỏ qua cho.
Cho đến nay, Bình Nhưỡng vẫn không chấp nhận "xin lỗi". Người ta cho rằng, CHDCND Triều Tiên sẽ không dễ dàng chấp nhận những điều kiện do phía Hàn Quốc đưa ra và đàm phán có nguy cơ bất thành nếu Seoul tiếp tục mang vụ Cheonan và Yeonpyeong ra làm tiền đề đàm phán
