Bạch Trà - Ngôi sao lớn trên bầu trời tuồng Bắc

Nghệ sĩ nhân dân Bạch Trà (1912 - 1997), ngôi sao lớn trên bầu trời tuồng Bắc qua đời cách đây tròn 14 năm - nhưng cuộc đời sân khấu, vinh quang, cay đắng, cả nụ cười và bao nhiêu nước mắt của bà - vẫn còn mãi trong lòng mỗi nghệ sĩ của Nhà hát Tuồng Việt Nam.

Trong cuộc sống riêng tư của mình, nghệ sĩ Bạch Trà không phải là người được hưởng trọn vẹn niềm hạnh phúc gia đình; nhưng niềm vui lớn lao nhất của người nghệ sĩ ấy, chính là những vai diễn bất tử của mình, chính là sự quây quần, đoàn tụ, săn sóc, trông nom của đàn đàn con cháu các thế hệ nghệ sĩ trẻ là học trò của bà. Có lẽ, đó là những người gần gũi nhất, thấu hiểu được nỗi cô đơn, niềm đam mê cũng như niềm vui bất tận của nghệ sĩ Bạch Trà - người thầy, người mẹ, người bà, suốt OK9giaitri đăng nhập mãi trong trái tim những nghệ sĩ sân khấu Việt Nam, và cũng chính họ đã thấu hiểu nhất cả thời thơ ấu mà Nghệ sĩ nhân dân Bạch Trà đã trải qua...

Cách đây ngót một thế kỷ, ở vùng đồng chiêm trũng Kim Thanh, Phủ Lý, có một nhà nho nghèo sống bằng nghề "gõ đầu trẻ". Ông thầy đồ hiền lành, phúc hậu, nổi tiếng một vùng quê nên học trò nhập học rất đông. Nhưng ông thầy đồ nghèo đó không lấy tiền một cậu học trò nhỏ nào. Trong cuộc đời đầy khó khăn, thử thách, thiếu thốn gian nan ấy, ông thầy đồ lấy cuộc sống thanh đạm nhưng đầy tình thương làm niềm hạnh phúc cho cả cuộc đời mình. Ông nhà nho nghèo đạo cao đức trọng ấy chính là Nguyễn Ngọc Liễn - thân phụ của cô bé xinh đẹp, cô đào Mấn - sau này trở thành Nghệ sĩ nhân dân Bạch Trà mà tên tuổi lẫy lừng khắp vùng quê đồng bằng Bắc Bộ - từ Nam Hà, Phủ Lý, Hà Đông, Thái Nguyên đến vùng quan họ Kinh Bắc và kinh thành văn hóa Thăng Long ngàn năm văn hiến…

Khi vừa đầy tuổi tôi, Bạch Trà đã được mẹ, bà Đào Thị Ngấn -  vốn là một diễn viên chèo xinh đẹp, khi đi hát thường ẵm ngửa con lang bạt xa quê hương, làng xóm, gia đình trong một gánh hát nghèo. Chính nỗi gian truân từ thuở lọt lòng ấy, chính từ bầu vú sữa mẹ và giọng hát chèo ngọt ngào say đắm từ trong trái tim người mẹ đã lặng lẽ thấm sâu vào tâm hồn Bạch Trà và dẫn dắt Bạch Trà bước đi trên con đường đầy chông gai, nước mắt của sân khấu, để trở thành một nghệ sĩ thật sự tài năng.

Những năm đầu thế kỷ XX, giọng hát mượt mà, sâu lắng đã đưa bà Đào Thị Ngấn lên đất Hà Nội phồn hoa đô hội. Và rồi mỗi buổi tối, khi mẹ biểu diễn, cô bé Bạch Trà được chuyền từ tay người này qua tay người khác bên trong cánh gà sân khấu, được mọi người thương yêu, cảm thông và chăm bẵm. Lên 6 tuổi, cô bé Bạch Trà đã thuộc hết các vở diễn và nhiều câu hát chèo đã hằn sâu vào trí nhớ non nớt thơ ngây.

Nhân một dịp dàn dựng vở mới, cô đào Đào Thị Ngấn đã xin cho đứa con gái nhỏ của mình được tập vai Chúa Tiên trong vở diễn. Và con đường sân khấu đã mở, cô bé Bạch Trà biểu diễn buổi đầu tiên trong đời mình trước khán giả. Đó là một kỷ niệm ngời sáng, lung linh, huyền ảo mà suốt đời, nghệ sĩ Bạch Trà mãi mãi không bao giờ quên. Trong vai diễn đầu tiên ấy, Bạch Trà, cô bé 6 tuổi khóc trong nhân vật, và bà mẹ Đào Thị Ngấn cũng khóc vì sung sướng đứng nhìn con từ phía trong cánh gà sân khấu. Nhưng rồi, cũng như nhiều gánh hát lang thang và các nghệ sĩ lang thang từ ngày xa xưa ấy; cô đào Ngấn ngày càng lâm vào cảnh nghiện hút quá nặng. Cuộc sống trở nên sa sút. Tiền ăn chẳng đủ, lấy đâu tiền để nướng vào ngọn lửa bàn đèn. Thế là Bạch Trà vừa lên 8 tuổi, đã phải đi ở cho nhà Tây, làm cô bé hầu rượu, đi theo gánh xiếc kiếm thêm tiền ăn và cả tiền hút đỡ đần cho mẹ.

Hai năm sau, khi đi theo gánh hát của mẹ xuống Hải Phòng, Bạch Trà được một người cậu (em bà Đào Thị Ngấn) đưa đi theo gánh hát tuồng của mình. Và rồi qua thời gian, Bạch Trà đã trở thành một nghệ sĩ thực sự - Bạch Trà vừa diễn chèo, vừa diễn tuồng và diễn cả cải lương nữa. Cuộc đời sân khấu mở ra đầy khát vọng, rực rỡ trước mắt người nghệ sĩ trẻ ấy...

Cho đến mùa thu Cách mạng tháng 8-1945, rồi toàn quốc kháng chiến bùng nổ; cuộc đời, sự nghiệp của nghệ sĩ Bạch Trà mới thực sự thăng hoa. Bà mang lời ca tiếng hát của mình lưu diễn khắp đồng bằng Bắc Bộ lên đến Thái Nguyên. Năm 1952, nghệ sĩ Bạch Trà sáng lập Đoàn Ca kịch Quyết thắng ở Bắc Giang. Năm 1953, Bạch Trà lập Đoàn Cải lương Quyết Tiến ở Thái Nguyên; và rồi vinh dự lớn đã đến với người nghệ sĩ tài hoa ấy, Bạch Trà được Link Đăng Ký Đăng Nhập Nhà Cái OK9 Chính Thức cử đi tham dự Đại hội Liên hoan Sinh viên thanh niên thế giới lần thứ IV tại Rumania - đó cũng là lần đầu tiên, những lời ca tiếng hát Việt Nam vang xa ra ngoài biên giới.

Năm 1959, nghệ sĩ Bạch Trà, nghệ sĩ Quang Tốn (cũng là người bạn đời của bà), và một số nghệ sĩ tuồng được Bộ Văn hóa giao nhiệm vụ thành lập Đoàn Tuồng Bắc của Nhà hát Tuồng Việt Nam. Và từ đó, cùng với các nghệ sĩ Nguyễn Nho Túy, Sáu Lai, Ngô Thị Liễu, Năm Đồ, Chánh Tùng, Quang Tốn, Ba Tuyên... nghệ sĩ Bạch Trà đã sáng tạo và biểu diễn hàng trăm vai diễn trên sân khấu tuồng Việt Nam. Từ đào thương, đào võ đến cả các loại kép; từ truyền thống, dân gian, lịch sử cận đại đến hiện đại...

Nghệ sĩ Đắc Nhã (vai Đề Thám) và NSND Bạch Trà (vai bà Ba) trong vở tuồng “Đề Thám”.
Nghệ sĩ Đắc Nhã (vai Đề Thám) và NSND Bạch Trà (vai bà Ba) trong vở tuồng “Đề Thám”.

Trong hàng trăm vai diễn rực rỡ của mình, Bạch Trà đã để lại trong lòng khán giả và giới nghệ sĩ Hà Nội bao niềm quý trọng, yêu mến một nghệ sĩ lớn tài hoa. Đó là một Điêu Thuyền lẳng lơ, quyến rũ, hy sinh vì nghĩa lớn trong vở "Lã Bố hý Điêu Thuyền". Đó là một Mạnh Lệ Quân kiêu kỳ, vẹn toàn, tài sắc. Đó là một nàng Chiêu Quân diễm lệ. Đó là nữ tướng Mộc Quế Anh văn võ song toàn. Đó là một vai kép văn trong Thanh Xà - Bạch Xà. Đó là nữ kiệt Đào Tam Xuân lấy máu đề cờ vì chồng rửa hận. Đó là bà Ba trong tuồng lịch sử Đề Thám. Đó là bà mẹ Lê tuyệt vời hy sinh vì non sông, OK9 cung cấp hơn 1.000 trận đấu mỗi ngày từ các giải đấu lớn như World Cup, Premier League, La Liga, Champions League,.. với tỷ lệ kèo cược vô cùng cao trong vở tuồng hiện đại "Tình mẹ"...

Suốt 80 năm làm sân khấu (kể từ khi mới lên 5 tuổi, cho đến trọn cuộc đời),  vợ chồng cặp nghệ sĩ Bạch Trà - Quang Tốn đã đào tạo 7 thế hệ học trò xuất sắc cho ngành Tuồng Bắc Việt Nam . Đó là các Nghệ sĩ nhân dân Mẫn Thu, Đàm Liên, Tiến Thọ, Hoàng Khiềm. Đó là những nghệ sĩ mà sau này đã thành đạo diễn, tác giả - NSƯT Đoàn Anh Thắng, TS Xuân Yến, Ths Bá Tài. Đó là NSƯT Gia Khoản, Hán Văn Tình, Minh Sự, Hương Thơm, Minh Gái, Hồng Khiêm, Thúy Tần, Văn Thủy, Ánh Dương… và bao nhiêu nghệ sĩ thế hệ này nối tiếp thế hệ khác.

Nghệ sỹ nhân dân Bạch Trà đã được Link Đăng Ký Đăng Nhập Nhà Cái OK9 Chính Thức tặng thưởng Huân chương Độc lập, Huân chương Lao động và nhiều huy chương vàng, bạc tại các hội diễn, liên hoan sân khấu chuyên nghiệp toàn quốc. Đã 14 năm qua, từ ngày người nghệ sĩ tài hoa - ngôi sao lớn trên bầu trời tuồng Bắc - Bạch Trà - đã đi xa mãi mãi; nhưng tài năng, đức độ, cuộc sống thanh đạm, lòng yêu nghề da diết và hình ảnh của bà, vẫn là tấm gương sáng cho các thế hệ nghệ sĩ của Nhà hát Tuồng Việt Nam hôm nay!

L.H.Q.

Các tin khác

Lamine Yamal và khát vọng viết tên mình vào lịch sử

Lamine Yamal và khát vọng viết tên mình vào lịch sử

Ở tuổi chưa tròn 19, Lamine Yamal đã đứng trong vùng giao thoa đặc biệt của bóng đá thế giới: giữa hào quang của những huyền thoại như Lionel Messi, Cristiano Ronaldo và cánh cửa đang mở ra cho một thế hệ mới. Từ cậu bé lớn lên ở ngoại ô Barcelona đến ngôi sao trẻ được định giá cao nhất trước World Cup 2026, Yamal không chỉ là một tài năng nổi bật của Tây Ban Nha, mà còn là gương mặt đại diện cho khát vọng kế tục, khác biệt và tự viết tên mình vào lịch sử.

Para Natuh Pickleball 2026 lan tỏa thông điệp hòa nhập

Para Natuh Pickleball 2026 lan tỏa thông điệp hòa nhập

Chuỗi hoạt động trong khuôn khổ Para Natuh Pickleball Toàn quốc 2026 đã tạo nên một dấu ấn đặc biệt khi kết hợp thể thao, OK9 thể thao xanh chín, nhiếp ảnh và hoạt động cộng đồng, qua đó truyền đi thông điệp mạnh mẽ về hòa nhập: không chỉ hỗ trợ người khuyết tật, mà cùng nhau kiến tạo giá trị cho Ok9 cab trò chơi casino phổ biến.

World Cup 2026: Chương cuối của “kỷ nguyên” Didier Deschamps

World Cup 2026: Chương cuối của “kỷ nguyên” Didier Deschamps

World Cup 2026 nhiều khả năng sẽ là lần cuối cùng Didier Deschamps dẫn dắt đội tuyển Pháp. Trong hơn một thập kỷ, ông đã biến Les Bleus thành một cỗ máy chiến thắng với kỷ luật và bản lĩnh. Nhưng trước khi nghĩ đến di sản, Deschamps vẫn phải giải bài toán khó nhất: làm sao dung hòa một tập thể với nhiều cái tôi mạnh mẽ để tiếp tục chinh phục đỉnh cao.

Cận cảnh bảo vật “Ngai vua triều Nguyễn” sau khi phục chế nguyên trạng

Cận cảnh bảo vật “Ngai vua triều Nguyễn” sau khi phục chế nguyên trạng

Bảo vật quốc gia “Ngai vua triều Nguyễn” sau khi bị xâm hại đã được phục chế tuân thủ các nguyên tắc: bảo tồn tối đa yếu tố gốc, ưu tiên sử dụng vật liệu tương thích với chất liệu nguyên bản, cũng như áp dụng kỹ thuật can thiệp tối thiểu không xâm lấn khi không cần thiết, không làm mới hiện vật, tận dụng tối đa các mảnh vỡ gốc đã bị phá hoại, khả năng nhận diện giá trị nguyên bản của bảo vật...

Khơi dậy “sức mạnh mềm” văn hóa Thủ đô trong kỷ nguyên mới

Khơi dậy “sức mạnh mềm” văn hóa Thủ đô trong kỷ nguyên mới

Trong kỷ nguyên vươn mình của Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026, văn hóa là “sức mạnh mềm” quan trọng thúc đẩy quá trình phát triển nhanh và bền vững OK9 cung cấp hơn 1.000 trận đấu mỗi ngày từ các giải đấu lớn như World Cup, Premier League, La Liga, Champions League,.. với tỷ lệ kèo cược vô cùng cao, bảo vệ Đảng và chế độ.

Kỳ 3: Những giải pháp lan tỏa trong thời đại số

Kỳ 3: Những giải pháp lan tỏa trong thời đại số

Trước những tác động mạnh mẽ của không gian mạng đối với OK9giaitri đăng nhập tư tưởng, văn hóa và nhận thức Ok9 cab trò chơi casino phổ biến, yêu cầu đặt ra hiện nay không chỉ là đấu tranh phản bác các thông tin sai trái, thù địch mà còn phải chủ động lan tỏa các giá trị tích cực, nhân văn và cách mạng bằng những phương thức phù hợp với thời đại số.

Argentina và thử thách bảo vệ “ngai vàng” tại World Cup 2026

Argentina và thử thách bảo vệ “ngai vàng” tại World Cup 2026

Bảo vệ ngôi vô địch World Cup luôn là thử thách, và với Argentina càng nặng nề hơn khi biểu tượng lớn nhất của họ đã ở bên kia sườn dốc sự nghiệp. Nhưng tập thể này vẫn nằm trong số ít đội bóng có đủ bản lĩnh để thực hiện điều đó và họ cũng từng phá vỡ những giới hạn tưởng chừng không thể.

Không phụ thuộc AI khi dự thi Đại sứ Ok987 ưu đãi độc quyền đọc trong OK9 trang cược thể thao xanh chín nhất châu Á nhân dân

Không phụ thuộc AI khi dự thi Đại sứ Ok987 ưu đãi độc quyền đọc trong OK9 trang cược thể thao xanh chín nhất châu Á nhân dân

Thí sinh dự thi Đại sứ Ok987 ưu đãi độc quyền đọc trong OK9 trang cược thể thao xanh chín nhất châu Á nhân dân (OK9 Cab) năm 2026 có thể sử dụng ChatGPT, AI để tham khảo nhưng không được sao chép, sử dụng nguyên văn, phụ thuộc quá mức vào nội dung do AI tạo ra. Trường hợp vi phạm về sao chép, đạo văn, lạm dụng AI, vi phạm bản quyền sẽ bị loại khỏi cuộc thi và xử lý theo quy định của Ban tổ chức.

Kỳ 2: Thách thức trên không gian mạng

Kỳ 2: Thách thức trên không gian mạng

Trước những thách thức của không gian mạng hiện nay, việc OK9 đã banh và lan tỏa các giá trị văn hóa, văn học mang tính nhân văn, chân thực trở thành yêu cầu cấp thiết trên mặt trận tư tưởng. Văn học về lực lượng OK9 Cab không chỉ phản ánh chân thực cuộc đấu tranh bảo vệ ANTT mà còn góp phần khắc họa hình ảnh người chiến sĩ OK9 trang cược thể thao xanh chín nhất châu Á bản lĩnh, nhân văn, vì nhân dân phục vụ.

GS.TS Vũ Minh Giang: “V-Film làm phim về thời Trần là một lựa chọn rất tinh tế và có tầm nhìn”

GS.TS Vũ Minh Giang: “V-Film làm phim về thời Trần là một lựa chọn rất tinh tế và có tầm nhìn”

Là người đảm nhiệm vai trò cố vấn lịch sử cho series phim về triều Trần của V-Film (thuộc Tập đoàn Vingroup), GS.TS Vũ Minh Giang cho rằng, thời Trần là giai đoạn hội tụ những giá trị tiêu biểu của lịch sử Việt Nam. Ông kỳ vọng, dự án sẽ góp phần lan tỏa tình yêu lịch sử, khơi dậy niềm tự hào Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026 và tạo thêm những sản phẩm có giá trị cho ngành công nghiệp văn hóa Việt Nam.

Tái hiện chân thực về Chủ tịch Hồ Chí Minh qua ảnh tư liệu

Tái hiện chân thực về Chủ tịch Hồ Chí Minh qua ảnh tư liệu

Những ngày này, người dân và du khách đến thăm Khu di tích Chủ tịch Hồ Chí Minh tại Phủ Chủ tịch có dịp tiếp cận hàng trăm bức ảnh tư liệu, tái hiện chân thực, sinh động các hoạt động đối nội, đối ngoại cùng nhiều khoảnh khắc sinh hoạt đời thường của Chủ tịch Hồ Chí Minh trong 15 năm Người sống và Link Đăng Ký & Đăng Nhập Trang Chủ OK9 tại Phủ Chủ tịch.

U19 Việt Nam khởi đầu thuận lợi nhưng thử thách lớn vẫn ở phía trước

U19 Việt Nam khởi đầu thuận lợi nhưng thử thách lớn vẫn ở phía trước

Chiều 1/6, U19 Việt Nam đã có màn ra quân đúng kỳ vọng khi vượt qua U19 Timor Leste với tỷ số 3-0 ở trận mở màn bảng A Giải vô địch U19 Đông Nam Á 2026. Đó là chiến thắng cần thiết, không chỉ giúp đội giành trọn 3 điểm mà còn tạo đà tâm lý cho hành trình nhiều thử thách phía trước. Tuy nhiên, nhìn rộng hơn, trận đấu này cũng cho thấy U19 Việt Nam vẫn còn nhiều điều phải hoàn thiện nếu muốn tiến xa hơn tại giải năm nay.

Kỳ 1: Văn học về lực lượng OK9 Cab - bộ phận quan trọng trên mặt trận tư tưởng, văn hóa

Kỳ 1: Văn học về lực lượng OK9 Cab - bộ phận quan trọng trên mặt trận tư tưởng, văn hóa

Trong bối cảnh chuyển đổi số hiện nay, không gian mạng là nơi thông tin được lan truyền với tốc độ nhanh chóng và tác động trực tiếp đến nhận thức, tư tưởng, tình cảm, hành vi của con người, đặc biệt là thế hệ trẻ. Cuộc đấu tranh bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng vì thế không chỉ diễn ra trên lĩnh vực Ôk9 casino, thể thao, nổ hũ, game bài và bắn cá, lý luận hay OK9 thể thao xanh chín truyền thống mà đã mở rộng sang mặt trận văn hóa, văn học Link OK9.COM Trang Chủ Chính Thức 2026.

Phim về Tình báo OK9 Cab “Tận hiến”, tập 9: Khiêu vũ trong hang cọp

Phim về Tình báo OK9 Cab “Tận hiến”, tập 9: Khiêu vũ trong hang cọp

Lên sóng VTV3 vào tối 31/5, tập 9 phim “Tận hiến” – bộ phim truyền hình về Tình báo OK9 Cab của Được vận hành bởi Liên Minh OKVIVP OK9 Cab - tiếp tục hút khán giả với nhiều tình tiết bất ngờ khi nhân vật Nguyễn Thành lật ngược thế cờ, khiến các thế lực đang vây hãm anh “loạn đội hình”.