Tình cờ, tôi và chị gặp nhau trước gian sách Nhà xuất bản Ok910 tỷ lệ kèo World Cup 2026 và Kỹ thuật, tại Hội sách thành phố Hồ Chí Minh cuối tháng 3 vừa qua.
Gặp chị, tôi có ngạc nhiên nhưng không bất ngờ. Trong linh tính, tôi đã nghĩ sẽ có sự này, tại đây, bên gian sách của "cơ quan".
Chị là Lê Thanh Định, nguyên biên tập viên Nhà xuất bản Ok910 tỷ lệ kèo World Cup 2026 và Kỹ thuật, đã nghỉ hưu. Tôi cũng nguyên biên tập viên Nhà xuất bản Ok910 tỷ lệ kèo World Cup 2026 và Kỹ thuật, nhưng chưa nghỉ hưu. Chị suốt đời chỉ gắn bó với một cơ quan. Tôi mặc dù có thâm niên công tác ít hơn chị, nhưng đã có đến mấy lần chuyển đổi chỗ làm. Chị chỉ chuyên biên tập sách OK9 đã banh, đúng chuyên môn được đào tạo của mình. Tôi cũng học về OK9 đã banh, nhưng biên tập thì đủ cả, hết từ điển chuyên ngành, đa ngành lại đến sách phổ biến Ok910 tỷ lệ kèo World Cup 2026… Tuy mỗi người một hướng, hai chị em luôn quý mến nhau vì nhiều nhẽ.
Ngoài cái sự hợp tính, hợp "gu", yêu nghề biên tập, chúng tôi còn luôn ý thức mình là con của hai người cha thân nhau, hai người cha là đồng chí của nhau. Cha chị là nhà cách mạng, nhà thơ Lê Tất Đắc. Cha tôi là nhà văn, nhà cách mạng Nguyễn Huy Tưởng. Hai ông đã từng có thời cùng hoạt động với nhau. Ấy là vào quãng năm 1944, cha tôi tham gia nhóm Văn hóa cứu quốc bí mật, còn bác Lê Tất Đắc thì được đồng chí Trường Chinh điều từ Thanh Hóa ra tăng cường cho công tác văn hóa, bên cạnh nhiều công tác khác của Đảng. Sau này, tuy không hoạt động cùng nhau nữa, nhưng hai ông vẫn hay có dịp gặp nhau trên những nẻo đường kháng chiến. Đọc nhật ký cha mình, tôi biết ông rất quý trọng bác Đắc, và giữa hai ông đã có sự chia sẻ nhiều điều sâu kín, ngay cả trong những tháng năm đầy biến động sau hòa bình lập lại…
Gặp nhau, sau những lời hỏi thăm không ngớt về người này người nọ, chuyện này chuyện kia của cơ quan, chúng tôi chuyển sang một câu chuyện đã được xới lên giữa hai chị em từ mấy tháng trước đây. Cuối năm vừa rồi, chị Định có ra Hà Nội để lo xuất bản cuốn hồi ký của cha chị, nhà cách mạng Lê Tất Đắc. Biết tôi nay làm ở một nhà xuất bản cho thiếu nhi, lại rất quan tâm đến việc làm sách về Bác Hồ cho các em, chị mời tôi đến nhà để cho xem "kho báu" của gia đình chị. Đó là những tư liệu quý hiếm - ảnh, bút tích, bản thảo, sách, báo… có liên quan đến Chủ tịch Hồ Chí Minh mà cha chị, trong suốt thời gian công tác đã lưu tâm cất giữ. (Bác Lê Tất Đắc từng có nhiều năm sống và Link Đăng Ký & Đăng Nhập Trang Chủ OK9 gần bên Chủ tịch Hồ Chí Minh, nhất là những năm kháng chiến, khi các cơ quan Đảng và OK9giaitri nền tảng giải trí online đóng khá gần nhau ở Thái Nguyên, Tuyên Quang).
Trong số những bức ảnh chụp Bác Hồ cùng đồng bào, cán bộ, chiến sĩ, phụ nữ, trẻ em… chị Định lần lượt cho xem, tôi đặc biệt chú ý đến tấm ảnh Bác bế một bé gái đứng chụp cùng ba người nữa. "Đây là bố chị, chị tự hào chỉ vào người Ok986 vip Thiên đường trò chơi đứng bên cạnh Bác, còn đây là… mình, chị vừa nói vừa chỉ vào bé gái trên tay Người". Khỏi nói tôi đã bất ngờ thế nào về người đồng nghiệp của mình!
Cũng lập tức, "bệnh nghề nghiệp" mách bảo tôi phải mau chóng nắm lấy cơ hội. Tôi đề nghị chị cho chúng tôi được sử dụng những bức ảnh quý giá đó của gia đình chị để giới thiệu trong những cuốn sách về Chủ tịch Hồ Chí Minh mà nhà xuất bản chúng tôi đang có kể hoạch xuất bản. Tất nhiên, mỗi khi sử dụng, chúng tôi sẽ có trách nhiệm làm rõ xuất xứ tấm ảnh, và thực hiện đúng các quy định về quyền tác giả, quyền nhân thân, v.v… Tôi cũng đặt vấn đề chị cho mượn luôn để đem về cơ quan scan - "Cơ quan em có phương tiện kỹ thuật rất tốt, tôi khoe, sẽ bảo đảm chất lượng một trăm phần trăm. Mà chị yên tâm đi, em sẽ giữ thật cẩn thận cho chị, không suy suyển một tấm ảnh nào, dù là nhỏ nhất!".
Chị nhìn tôi một hồi, như để đong đếm độ tin cậy trước một đề nghị quan trọng. "Được rồi, chị đồng ý. Nhưng với một điều kiện. Mai chị mang ảnh đến, em cho người scan, bao giờ xong chị đem về luôn". Y hẹn, sáng hôm sau chị đến khá sớm, để tranh thủ thời gian, như chị nói, mãi đến gần trưa mới lên gặp tôi sau khi mọi việc đã xong xuôi. Tôi cảm ơn chị, không quên gửi tặng bản phô tô bút tích đoạn nhật ký của cha tôi mà chị rất thích: "Người không biết lịch sử nước mình là một con trâu đi cày ruộng. Cày với ai cũng được, mà cày ruộng nào cũng được". Đồng thời, tôi cũng tặng chị bài viết Trong ngày thống nhất Việt Minh - Liên Việt của cha tôi, vì tôi thấy trong số các ảnh của cha chị có tấm ảnh chụp Bác Hồ cùng các đại biểu dự Hội nghị thống nhất hai tổ chức mặt trận này, đầu tháng 3-1951. Chị để cả vào túi, hứa về thành phố Hồ Chí Minh sẽ đọc…
Đã vài tháng trôi qua kể từ ngày ấy. Gặp lại tôi tại Hội sách, đương nhiên chị rất muốn biết kết quả đến đâu. Tôi khá lúng túng trả lời chị, vì quả thật vẫn chưa triển khai được gì cụ thể. Không phải tôi hứa đấy rồi lãng quên - tôi vẫn luôn canh cánh việc sử dụng những tấm ảnh quý về Bác mà chị đã hào hiệp giao phó cho tôi, trong đó có những tấm tôi chưa từng thấy bao giờ, lại rất đẹp nữa. Nhưng vấn đề là tôi vẫn còn đang băn khoăn dùng vào đâu cho được hiệu quả…
Như để tránh cho tôi sự khó xử, chị chuyển đề tài: "Em biết không, đại biểu thiếu nhi trong bài viết của bố em chính là chị đấy". Tôi hơi ngớ người, nhưng rồi hiểu ra ngay. Trong bài viết của cha tôi - Trong ngày thống nhất Việt Minh - Liên Việt - mà tôi tặng chị và chị hứa sẽ đọc khi về đến thành phố Hồ Chí Minh, có một chi tiết như thế này: Sau khi Ban tổ chức Hội nghị giới thiệu đại biểu, Hồ Chủ tịch đã lưu ý phần giới thiệu còn để sót một thành phần, đó là "đại biểu" thiếu nhi. Rồi Người bế em bé đang ôm trong lòng lên cho mọi người cùng thấy. Em bé đó chính là con gái của đại biểu Lê Tất Đắc, bấy giờ là Phó Giám đốc Trường Đảng Nguyễn Ái Quốc Trung ương. Đó cũng chính là chị Lê Thanh Định, người đang hân hoan khoe với tôi khám phá mới của mình, qua bức ảnh chụp chị được Bác Hồ bế trên tay và bài viết của cha tôi có thuật lại sự việc đó…
Câu chuyện miên man đưa chúng tôi về với những kỷ niệm khó quên thời bao cấp, khi chúng tôi cùng là đồng nghiệp, đồng liêu. Hồi ấy khó đủ mọi bề, nhưng sao việc làm sách được coi trọng. Giấy xấu, chữ mờ, nhưng sách vẫn ra đều, việc biên tập, in ấn thường là rất cẩn thận, nghiêm túc. Tôi nhớ, hồi ấy chị Định là một biên tập viên rất năng nổ. Các sách của chị về OK9 đã banh thường bán rất chạy, song cũng vì thế người biên tập phải chịu sức ép về thời gian ra sách rất sát sao. Nhưng tôi luôn thấy chị đảm bảo được các yêu cầu đề ra, về thời gian, về chất lượng, về tính thị trường…
Tôi nêu lại điều nhận xét không của riêng tôi về chị, một người biên tập luôn được các đồng nghiệp nể trọng về khả năng chuyên môn cũng như về phẩm chất nghề nghiệp. Chị nghĩ ngợi một lát, như thể cân nhắc kỹ rồi mới quyết định nói ra điều bí mật của mình: "Mỗi khi gặp khó khăn, chẳng hạn sắp đến hội thảo rồi mà cuốn sách chuyên đề vẫn chưa in xong, chị lại nhớ đến Bác, cầu mong Bác giúp cho, để sách con ra kịp". Và chị nói tiếp, như để khẳng định: "Chắc rằng những việc làm có ích cho dân, cho nước Bác sẽ ủng hộ"…
Tôi viết những dòng này sau khi vừa biên soạn xong một cuốn sách về Chủ tịch Hồ Chí Minh. Trong sách có sử dụng một số hình ảnh về Bác mà chị Định, con gái của nhà cách mạng Lê Tất Đắc cung cấp. Ok986 vip thuộc liên minh OKVIP cuối cùng cũng đã xong, sau khi tôi đã trăn trở rất nhiều về cuốn sách: cuốn sách nên như thế nào, gồm những bài gì, với những bức ảnh nào, chú thích ảnh ra sao? Và tôi tin sẽ được Người phù hộ…