Sáng 25/3, trong khi ngồi uống nước ở một quán cóc ven đường Nguyễn Văn Cừ, quận 5, một học sinh (HS) đã nói với chúng tôi: "Điều em ước ao lớn nhất bây giờ là có thể "trốn" được trong thời gian này. Em biết nhà trường bắt học tăng tiết là muốn tốt cho tụi em để nắm vững kiến thức mà thi tốt nghiệp. Nhưng thật sự suốt ngày ngồi học ở trường, tụi em rất "oải". Em gần như không biết đến cuộc sống xảy ra xung quanh mình, bởi suốt ngày chỉ biết có học. Mặc dù học không vào được nữa, chán và mệt nhưng cũng không được về..."
Nhịn đói để dò bài
Ba tháng trước khi kỳ thi tốt nghiệp (TN) diễn ra thì hầu hết các trường THPT trên địa bàn TP HCM đều triển khai kế hoạch tăng tiết, tăng ca, mở các lớp phụ đạo và bồi dưỡng văn hóa, tổ chức dò bài và thi thử trắc nghiệm ngay sau khi Bộ GD&ĐT công bố các môn thi tốt nghiệp lớp 12.
Ngoài giờ học chính khóa vào buổi sáng, HS có kết quả kiểm tra thấp phải tham gia truy bài vào các buổi chiều trong tuần, trừ Chủ nhật. Một số HS cho biết, từ nhiều tháng nay, các em hầu như không có thời gian ăn sáng, đành nhịn đói tới trường để kịp tham gia tiết dò bài bắt buộc.
Chúng tôi có mặt tại Trường THPT P.N.L (quận 6) vào lúc 21h ngày 22/3. Lúc này HS của trường vẫn đang trong tiết truy bài, HS chỉ được ra về khi đã hoàn thành tốt phần trả lời câu hỏi của thầy, cô giáo. Khoảng 45 phút sau mới lác đác một vài HS bước ra khỏi cổng trường và gọi điện thoại cho gia đình tới đón (vì không có giờ tan lớp cụ thể nên hầu như ở đây không có cảnh phụ huynh đứng chờ đón con ở trước cổng trường như một số trường khác).
Tại một quán cóc đối diện Trường THPT Bà Điểm, Hóc Môn lúc 17h15', nhiều HS lớp 12 đang dằn bụng bằng mấy chiếc bánh ngọt và ly nước mía trước khi vào học tiết phụ đạo từ 17h30'-19h30'.
Không chỉ tăng tiết, tăng thời lượng ôn tập cho HS, các trường THPT còn tổ chức dò bài ba môn văn, sử, địa, kiểm tra miệng những kiến thức cơ bản để giúp HS nhớ bài lâu hơn. Đồng thời, các trường cũng đã bổ sung giáo viên tham gia ôn thi, tổ chức nhiều đợt thi tốt nghiệp thử lấy điểm thi thật để HS cố gắng làm bài.
Tại Trường Dân lập Thái Bình (quận Tân Bình), các phòng học được mở sáng đêm để HS có thể tự học tới khi đã thuộc bài, giáo viên quản nhiệm cũng túc trực để giúp đỡ các em nếu có thắc mắc. Một số trường dân lập tăng cường kiểm tra phân loại HS và đưa những HS yếu kém vào các lớp bồi dưỡng đặc biệt. Có trường dùng các biện pháp kỷ luật như "cấm túc" nếu HS không làm bài tập, phạt nặng, báo phụ huynh lên nhận con nếu không thuộc bài trong giờ trả bài…
Phụ huynh xót con, thầy thương trò
Khi chúng tôi hỏi cô M, giáo viên đang giảng dạy tại một trường THPT tại quận 6 về vấn đề ôn luyện cho HS hiện nay, cô thẳng thắn bộc bạch: "Nhìn HS học thấy thương, nhưng chương trình nặng, nhà trường bị áp lực chỉ tiêu, bản thân HS còn phải chịu áp lực từ gia đình. Chừng nào còn chưa giảm tải chương trình thì cứ đến mùa thi lại vẫn cảnh học trò vắt chân lên cổ để cố mà học, cố nhồi một lượng kiến thức tổng hợp vào đầu, dù có khi vừa qua kỳ thi tốt nghiệp là các em quên ngay".
Tình trạng học quá tải, học nhồi nhét, học chỉ để thi trước kỳ thi tốt nghiệp THPT không còn là chuyện hiếm nữa mà mỗi năm gánh nặng từ sự học càng đè nặng lên vai HS, phụ huynh và cả nhà trường. Truy bài, tăng tiết, tăng ca, thi thử,... tiếp tục tất bật tại các trường.
Theo một số phụ huynh có con em đang chuẩn bị thi TN tại quận 5 còn cho biết, lịch học của tất cả HS khối 12 đều kéo dài từ 6h30' đến tận 20h30' mỗi ngày. Có em 22h mới về tới nhà, không có thời gian nên mang theo toàn bộ sách vở của 6 môn thi tốt nghiệp đến trường cho tiện.
Chị Nga, phụ huynh có con học lớp 12 (quận Phú Nhuận) mệt mỏi tâm sự: "Cháu vừa xin tiền đóng lệ phí truy bài là 75.000 đồng/môn/tháng. Ngoài ra, học phí học thêm, phụ đạo các môn và tiền tăng tiết cũng ngót nghét 1 triệu đồng/tháng. Tôi phải ngày sáu lần đưa đi đón về, còn giờ cơm của gia đình thường phải sau 21h, khi cháu đã đi học về".
Với cách dạy và học nhồi nhét như hiện nay, thì khả năng để trui rèn bản lĩnh và sự tỉnh táo cho học sinh là rất thấp
